De journalistiek is in ontwikkeling. Waar gaan de journalisten die op dit moment opgeleid worden hun brood mee verdienen? Volgend jaar zal de opleiding journalistiek op de Christelijke Hogeschool Ede volgens verschillende bronnen waarschijnlijk weer flink groeien. Maar waar leiden we mensen voor op? En wat zijn de ontwikkelingen binnen de journalistiek op dit moment?
Journalisten moeten ondernemender worden
Dat is het credo dat werd uitgesproken op het Persinnovatiecongres. Dit jaar was het thema LEF en werd er de nadruk gelegd op ondernemerschap. Er zijn een hoop kanttekeningen te plaatsten bij de stap om de commercie meer op te zoeken en ondernemender te worden. Het blijft een zoektocht naar hoe journalisten het beste geld kunnen verdienen met hun eigen content. Volgens Joshua Benton van Nieman Journalism Lab is journalistiek voor ondernemers een lastig product. “Je moet namelijk steeds weer voor nieuwe content zorgen, je kan nooit even op je lauweren rusten. Dat is arbeidsintensief en dus duur.”
Jeroen Smit, hoogleraar journalistiek aan de rijksuniversiteit Groningen, is gespreksleider bij het onderwerp entrepreneurial journalism op het persinnovatiecongres. Volgens hem moeten de meeste journalisten niets van ondernemerschap hebben. “Journalisten zijn bang voor commercie, bang om hun onafhankelijkheid kwijt te raken. Maar het roer moet om. Journalisten moeten echt ondernemender worden.” Jeroen Smit wil zijn studenten meer ondernemerschap bijbrengen.
In een interview met Marco Derksen van De Nieuwe Reporter vertelt hij wat hij belangrijk vind wat zijn studenten van hem leren. “Ik ben ervan overtuigd dat studenten in de komende decennia niet alleen opgeleid moeten worden voor redacties, zoals in het verleden, maar ook ondernemerschap bijgebracht moet worden.” Volgens Smit is het onzin dat de journalistiek er op achteruit zou gaan als journalisten commerciëler gaan denken. Volgens Smit moeten journalisten specialisten worden zodat ze kwalitatief goede content leveren en kunnen overleven als ZZP’er.
Kritische noot
Volgens Bart Brouwers, de hoofdredacteur van het lokale nieuwsplatform dichtbij, zijn er gevaren van twee kanten. “Het eerste gevaar is mee hobbelen met commercie; dat levert bagger op. Het tweede gevaar zijn journalisten die koste wat het kost onafhankelijk willen zijn en daarom niet in gesprek willen met commerciële partners. Wij willen geen van beide, we willen daar tussenin gaan zitten en de commerciële mogelijkheden van journalistiek benutten.”
Op de blog van Bart Brouwers staat een post van 21 februari die ook over ondernemerschap binnen de journalistiek gaat. Daarin schrijft hij het volgende:
“Journalisten hebben van nature weinig op met verdienmodellen. En elk toevallig aanwezig zakelijk gevoel is tot in het meest recente verleden nadrukkelijk de kop in gedrukt. Op scholen, maar ook op het werk. Gestimuleerd door het grote commercieel succes in de jaren ’70 en ’80 was het voor elke hoofdredacteur niet meer dan logisch zijn redacteuren simpelweg te verbieden ook maar een blik over de schutting te werpen. Nu die commerciële successen achter de horizon verdwijnen, komt dat gemis extra hard aan. Juist daarom zou het zo mooi zijn als we als sector, maar ook als individuele journalisten – in loondienst, zelfstandig of in opleiding – ons alle bedrijfseconomische lessen die her en der voor het oprapen liggen, ter harte nemen. En dus met de ervaringen van CNC in de hand blijven bouwen aan de winstgevende alternatieven. “
“I insist on holding students and the industry they’ll lead to the more diligent standard of true sustainability. That means profitability. There’s nothing wrong with that.” - Jeff Jarvis werkzaam bij the Newyork Daily News.
Sfeerimpressie persinnovatiecongres LEF
